Yazar: Taş Market

Türk porfiri veya kırmızı porfir doğal taş çeşitleri ile ilgili makale.

Günümüzde doğal taş özellikle mermer sadece bir kaç ülkeye özgü değil, tümüyle uluslararası bir nitelik kazanmış bir sektör görünümündedir. Mermer ve granit kendisine alternatif olabilecek diğer yapı malzemelerinin içinde doğallığının verdiği farklı yerini koruyarak bugün “Süsleme Taşları Endüstrisi” adı ile bilinen dünya çapında dev bir endüstri oluşturmuştur. Dünya mermer ticaretinde AB üyesi ülkelerin payları miktar ve değer olarak oldukça yüksektir. Dünya mermer ihracatının büyük bir kısmını bu ülkeler yapmaktadır. Dünya mermercilik endüstrisi en çok AB ülkelerinde gelişmiştir. AB üyeliğine hazırlanan ülkemiz bu sektörde diğer topluluk ülkeleri ile rekabet edebilecek rezevlere sahip olduğu halde temel sorunlarını çözemediği için dünya sıralamasındaki gerçek…

DÜNYADA MERMER VE GRANİT YATAKLARI Dünyada, petrografide mermer olarak tanımlanan kristalin kalkerler (mermerler) jeolojik olarak Alp Kuşağı, Ége Adaları, Anadolu Yarımadası, İran, Pakistan ve Hindistan’dan (Himalaya Yükseltisi) Çin’e kadar uzanan alanda bulunmaktadırlar.Bu alan jeolojik olarak hemen hemen aynı yapıya sahiptir. Ayrıca, metamorfik (başkalaşım) masifler içinde oluşan mermerler ve mağmatik orijinli olan kayaçlar Hersiniyen Orojenik kuşağına ait olan eski Kristalin Masiflerin (Kanada, İsveç, Anadolu, Urallar-Sibirya, Güney Afrika, Güney Amerika ve Avustralya) bulunduğu yerlerde görülmektedir. Mermer olarak kullanılabilecek niteliklerdeki kalker, dolomitik kalkerler ve kalkbreşler ise genellikle Alp Kuşağında bu kuşağın çevresindeki Mesozoik ve Tersiyer oluşumları içerisinde yer alır. Kalker ve dolomitik kalkerlerin…

Granit, piyasada kırma taş (mıcır) ve blok taş olmak üzere iki şekilde tüketilmektedir. Kınılmış granit başlıca beton harcı için kum şeklinde, yol yapımında ve tren yolu balasti olarak kullanılmaktadır. Az miktarda kuyu çakıllamalarında, filtrasyon tabakalarının hazırlanmasında, dalga kıranlarda, baraj dolu savaklarında ve benzeri yapılarda kullanılır. Blok taş olarak çıkartılan granitler önem sırasına göre; -anit, abide ve mezar taşlarının yapımında, -binalarda temel blokları,sütun ve basamak taşları olarak, -yollarda kaldırım ve döşeme taşları olarak kullanılırlar. Granitin ana kullanım alanı da dekoratif taşlara ihtiyaç duyulan inşaat sektörüdür. Binaların içinde; yer döşemesi ve duvar kaplamasında, basamaklarda , sütunlarda, şöminelerde, mutfak ve banyolarda, binaların dışında…

Doğal taştan elde edilen ürünler uygarlığın başlangıcından beri insanlar tarafında kullanılmaktadır. Bilinen en eski antik şehir olan ve yaklaşık sekiz bin yıl önce kurulmuş olduğu sanıla Jericho taştan inşa edilmiştir. Bugün ayakta kalan en büyük tarihi yapıtlar taştan yapılmıştı Eski insanlar tanrılarını taş ile somutlaştırılmıştır, tapınaklarını yıllarca süren uğraşlar sonucu binlerce mil uzaklardan getirdikleri taşlar ile inşa etmişlerdir. Doğal taşların yıllara meyda okuyan direnci sayesinde bu yapılar harabe biçimde de olsa kültürel birikimlerini bugüne kada aktarabilmişlerdir. Gelişmiş ülkelerin büyük kentlerinde insanları doğaya yaklaştırmak ve suni malzemeler daha az kullanmak eğilimi hakim olması nedeni ile bu kentlerde yapılan park, bahçe ve…

Mermerlerde en önemli özellikler, renk, desen, doku, sertlik, parlatma, cilaya karşı duyarlılık ve blok elde edebilme oranıdır. Mermerler geniş bir renk aralığı gösterirler. Saf mermer parlak beyaz renktedir. Gri ve siyah renk grafit ve diğer karbonlu bileşiklerden, yeşil renk klorit ve diğer silikat minerallerinden, pembe ve kırmızı renkler hematit ve mangan bileşiklerinden, sarı ve krem tonları limonitten ileri gelir. Mermerlerin rengi bütün yatakta monoton ve aynı tonda dağılmış olabileceği gibi benekli veya damarlı halde de olabilir. Kullanma alanlarına göre desenli veya tekdüze renkli mermerler tercih edilir. Özellikle simetrik görünümlü desenler oluşturan, düzenli ince damarlı ve boyuna kesilmiş ağaç gövdesine benzeyen…

GRANİTİN ÖZELLİKLERİ Granitin rengi temel olrak içerdiği feldispatın miktarı ile kontrol edilir. Genellikle renkler soluk pembemsi griden veya pembeden koyu kırmızıya doğru değişen bir aralıktadır. Bazı granitler açık kırmızı, maun rengi gök kuşağı ve vb. renklerle de tanımlanırlar. Pembe veya kırmızı rengin olmadığı durumlarda açık griden koyu griye doğru giden renk aralığı büyük oranda feldispat vekuvars, biotit ve hornblend oranlarıyla kontrol edilir. Labradorun yanar-döner renk vermesi siyah granitlerde (anortozit) yaygın bir özelliktir. Büyük bir yataklanma boyunca değişmeyen renk homojenliği en çok istenilen özelliktir. Bu da ürünlerin tanıtımı ve pazarlanması bakımından çok önemlidir. Kırma taş üretiminde granitin çok belirgin özelliklerinin olması…

Granit ailesi kayaç grupları dayklar (dikey ve yatay damar katmanlar), veya düzgün olmayan şekillerdeki kütleler halinde oluşurlar, Yerleşme biçimi; erimiş mağmanın yerli kayanın bir tarafına doğru yaptığı kuvvetli enjeksiyonla ya da çoğunlukla pasif olarak yukarıya doğru hareketlenen mağmanın içine tekrar gömülen yerli kaya parçalarının tutulma hareketinin kesilmesiyle gerçekleşebilir. Çoğu granitler jeosenklinal (tabakaların geniş bir alanda aşağıya doğru tekne biçiminde çöktüğü yapılar) dağ oluşumlarının dibinde yerleşirler. Granit oluşumları orojenik kıvrımlanmayla aynı anda olabileceği gibi temel orojenik hareketlerin hemen ardından da oluşabilir (post-orojenik oluşum). Blok kesilmesiyle pasif olarak yerleşen post-orojenik granitler içsel gerilmeden kurtulma eğilimindedirler ve genellikle blok taş için daha uygundurlar.…

Kireçtaşı yatakları termik metamorfizma ile, yani intrusif volkanik kayaçlardan gelen isi ile mermere dönüşürler. Safa yakın kireçtaşındaki kalsitin rekristalizasyonu ilk dokuyu bozar ve kayaç parlak beyaz mermere dönüşür. Tabakalar intrusif gövdeden uzakta, bir yana doğru eğimlenirler. Fakat yapısal deformasyon metamorfizmanın nedenini oluşturmaz. Mermerlerin çoğu derinde depolanmış kireçtaşlarının üzerine etki eden kuvvetli doğrusal basıncın ve yüksek sıcaklığın, yani dinamotermik metamorfizmanın sonucunda oluşur. Kuvvetli dengelenmiş basıncın hareketi mermer yatakları ile diğer birlikte istiflenen tabakaların olduğu karmaşık kıvrımlanmalarda görülür. Tremolit ve diyopsit gibi yalnızca yoğun sıcaklık koşulları altında oluşan kayaçlarda bulunan aksesuar niteliğindeki silikat mineralleri uygun yüksek sıcaklığın bir göstergesidir. Mermerin dinamotermik oluşumun…

III. MERMERLERİN ÖZELLİKLERİ Sertlik Mermerin sertliği, cinsine göre değişir. Silikat minerallerinin çoğalması sertliği arttırır. Mermerin sertliğinin, biçilme ve cilalanma hususları ile yakın ilgisi vardır. Sert mermerlerin istihsali ve biçilmesi, yumuşak cinslere nazaran zordur. Buna mukabil iyi cilâ kabul ederler. Ancak cilâlanmaları da oldukça emek ve zaman ister. Sert mermerler bu zorluklara rağmen kolay yıpranmadığı için en çok arzu edilen cinstir. Binalarda daha ziyade kapı eşiklerinde ve döşemelerde kullanılırlar. Özgül ağırlık Mermer cinsinden taşların ağırlığı 2200-3200 kg/m’ arasında de ğişir. Mermerin özgül ağırlığının bilinmesi bilhassa yüklemelerde kullanılan sapan halatlarının kalınlıklarının ve nakliye ücretlerinin he. saplanmasında faydalıdır. Aşağıdaki listede bazı…